HOFFMANN, Julien
Berufs- bzw. Tätigkeitsfelder
3Komponist, Pianist, Dirigent und Musiklehrer
Lebensstationen
4Luxemburg-Stadt
Biografie
5Julien Hoffmann erhielt zunächst Klavierunterricht bei Albert Leblanc, Organist an der Kathedrale in Luxemburg-Stadt, und Solfègeunterricht am städtischen Konservatorium. Später studierte er am Konservatorium in Brüssel und machte dort 1949 einen Premier Prix (Degré Supérieur, 2me année).1 Daneben gab er selbst Klavier- und Solfègeunterricht.2 Außerdem nahm er in Luxemburg und Saarbrücken Gesangsunterricht, den er am Mozarteum in Salzburg fortsetzte. 1951 wurde er als Musikerzieher an der Handwerkerschule in Luxemburg angestellt.3
61966 gründete und leitete Julien Hoffmann die Chorale Jong Lëtzebuerg, ein Chor, der sich aus Schülern des Athénée und des Lycée de Jeunes Filles zusammensetzte. Außerdem dirigierte er die Chorale Pfaffenthal und war Directeur honoraire der Chorale Caecilia in Walferdange.4
7Julien Hoffmann hat zwei Kinder, die Mezzosopranistin Yannchen Hoffmann und Julchen.
Rezeption (Konzertprogramme, Rezensionen, Zitate)
10.9.1949:
8Konzert. Am Samstag, 10. September, um 20:45 Uhr spielt d'Lëtzebuerger Stadmusek auf dem Paradeplatz ein patriotisches Konzert am Jahrestag der Befreiung unter der Leitung von Nic. Carmes. Es wirken mit: Juliette François, Jean Wester und Jules Michel.
Programm:5
- Nicky Kirsch: „Jean Stein“. Marsch
- Paul Albrecht: Ouverture de la libération
- Pe'ter Faber: Wann de Kischtebam ble't (gesungen von Jean Wester)
- Willy Goergen/Henri Pensis: Eng Summernuecht (gesungen von Juliette François)
- Julien Hoffmann/Michel Lentz: Hâlt fest! (gesungen von Jules Michel)
- Dicks/Mertens: De Scholtschein. Fantasie
- Willy Goergen/Jeng Eiffes: Onse Wengchen (gesungen von Jean Wester)
- Michel Lentz/Edmond Lentz: Wât d'Hémecht ass (gesungen von Juliette François)
- Leo Berchem/Pe'ter Faber: De Lukas (gesungen von Jules Michel)
- Fernand Mertens: Amérique-Luxembourg. Marsch
21.1.1950:
« Rumelange. Programme du Concert symphonique et patriotique donné par le Cercle Symphonique de Rumelange à l’occasion de l’anniversaire de S A R Madame la Grande-Duchesse le lundi 23 janvier, à 16 heures, dans la salle Reinert. Direction: René Marx »
Programm:6
1ère Partie:
- Camille Saint-Saëns: Marche militaire Française
- Wallace: Maritana. Ouverture
- Charles Gounod: „Faust“. Walzer
- Georges Bizet: Arlésienne. Suite
2ème Partie:
- Lou Koster: Keep Smiling. Marsch
- Gustav Kahnt: Duo aus „Mononk Louis“ (gesungen von Josée Charpantier und René Marx)
- Dicks: Mumm Se's. Ouvertüre
- Goergen/Julien Hoffmann: E klengt le'ft Land
- Lentz/Julien Hoffmann: Halt fest (gesongen von Léandre Feyereisen)
- Lou Koster: E be'se Reif. Melodie
- G. Schreiner: Lidd vum Langegronn (gesungen von Josée Charpantier und René Marx)
- J. P. Kemmer: Duo aus „Erstekte Flamen“ (gesungen von Nelli Sand und René Marx)
- J. P. Beicht: U Letzeburg. Marsch
- Wilhelmus
- Hémecht
6.6.1950:
12Konzertreise des hauptstädtischen Gesangvereins Orphéon Municipal de Luxembourg nach Holland.
Programm:7
1. Teil:
- Zandvorts Volkslied
- Laurent Menager: Am Gärtchen
- Nic. Schuh: Mein Hémechtshaus
- A. Kowalski: Auprès de ma blonde (arrang.)
- J. A. Muller: Eichentod (Julien Hoffmann, Klavier)
2. Teil:
- J. A. Muller: Eng Kineksro's
- Nic. Schuh: My old Kentucky Home (arrang.)
- J. P. Beicht: Ons Sprech (Cantate pour Soli, Chœur et accompagnement de piano)
- Holländische und Luxemburgische Nationalhymnen
29.11.1950:
15Ettelbrück. Großes Vokalkonzert des hauptstädtischen Gesangvereins Orphéon Municipal de Luxembourg im Saal Frantz-Walisch am Sonntag, den 3.12.1950 um 20:30 Uhr, unter dem Protektorat des Gesangvereins Lyra Ettelbrück. Am Klavier: Julien Hoffmann.
Programm:8
1. Teil:
- J. P. Penning: Ech hätt gär gesongen
- L. Ménager: Ihr blauen Augen
- N. Schuh: Du bass ömmer le'f
- N. Schuh (arr.): My old Kentucky Home
- L. Koster: Kannerliddchen
- J. A. Zinnen: Abendhymne
2. Teil:
- A. Kowalsky: Kleng Weis
- J. A. Müller: Invasion des Barbares
- N. Schuh (arr.): Blo Blimchen (Ten. solo: H. Biermann)
- N. Schuh: Fre'johrs-Serenade
- J. P. Beicht: Ons Sprech, Cantate fir Männer – a gemöschte Cho'er mat Sol. (Solistes: J. P. Helminger – L. Quareng).
7.6.1952:
18Luxemburg-Stadt. Großes Vokalkonzert zum Muttertag. Sang & Klang Luxemburg-Pfaffenthal am Samstag, 7.6.1952 um 20:45 Uhr am Kiosk auf dem Paradeplatz.
Programm:9
- Grétry: Où peut-on être mieux
- N. Hoffmann: Schlôf, mei Kendchen, schlôf
- H. Bastyr: Bergmannskind
- Louis Petit: Verlângeren
- Alfred Kowalsky: Eng Mamm
- A. Fleischer: Mütterlein
- A. Hornig: Vogerl fliagst in d'Welt hinaus
- Jean-Pierre Beicht: D'Gro'si sengt
- Jean-Pierre Beicht: Hâl dach deng Mamm an E'hren
- Wolfgang Amadeus Mozart: Schlôf, mei Prënzchen
- Jean-Pierre Schmit: Le'f Mamm
Würdigung
20Julien Hoffmann widmete sich in seinen Kompositionen und Arrangements hauptsächlich der Chor- und Vokalmusik.
Werke (Zitate über den Pianisten und Chorleiter)
21Zitat über Julien Hoffmann als Pianisten:
„Die Pianobegleitung, die von einigen Gesangstücken, namentlich beim ‚Eichentod‘, erheischt war, besorgte der junge Virtuose Julien Hoffmann mit wahrerMaestria.“10
22Zitat über Julien Hoffmann als Chorleiter im Zusammenhang eines Konzerts der Chorale Jong Lëtzebuerg:
« Pour le début de la seconde partie, Monsieur Hoffmann avait choisi deux chansons bien connues luxembourgeoises; fort bien chantées, elles nous réjouissaient autant que des chants de compositeurs étrangers. La dernière chanson: ‹ Si tous les gars du monde › de Georges van Parys, arrangée par Monsieur Julien Hoffmann lui-même fut vraiment bien choisie pour cette jeune chorale qui la chanta avec un maximum d’enthousiasme et de conviction. »11
Werkverzeichnis (musikalische Quellen)
1. Geistliche Vokalwerke (Messen, Chorwerke, Kantaten)
- Credo
- Missa 1970: ad quatuor voces inaequales cum organo (Dédicace: A Son Excellence Monseigneur Jean Hengen, évêque de Luxembourg – Luxembourg 10.10.1971) (1970 komp.)
2. Weltliche Vokalwerke (Chorwerke, Kantaten)
- Cantate vum Feschmart (Td.: Siggy vu Letzeburg)
- D'Letzeburger Handwîrkerlidd: „1000 Jôr Letzeburger Handwîrk“ (Td.: Siggy vu Letzeburg) (1962 komp.) für Fanfare und Chor unisono
- He'ch Letzeburg! (Td.: Julien Hoffmann) (1963 komp.) für vierstimmigen Männcherchor TTBB
- Lôost mer sangen! (Dédicace: Der Chorale „Jong-Letzeburg“ zo'erkannt) (Td.: Pir Kremer) (1977 komp.); vierstimmiges Chorlied
- Ode „Frohe Lieder“ (Td.: Guillaume Thoss)
- Odelette „Dic Pias“ (Td.: Léon Thyes) für Jungmädchenchor und Streichorchester
- Ons Stâd Letzeburg: 963-1963: fir 2 gleich Stömmen (Td.: Guillaume Thoss) (1963 komp.)
3. Klavierlieder
- D'Briedemësser Lidd: fir 4-stömm. Gemöschte Cho'er mat Pianobeglédong (Td.: J. P. Kirchen) (1970 komp.)
- D'Letzeburger Handwîrkerlidd: „1000 Jôr Letzeburger Handwîrk“ (Dédicace: Ménger Hémechtsstâd Letzeburg an all hiren Handwierkstänn zo'erkannt) (Td.: Siggy vu Letzeburg) (1962 komp.) für Klavier und Chor unisono
- De Kanaresfilchen (Td.: Michel Lentz)
- Judd mat Gaardebounen (Td.: J. Christen)
- Le'we le'we gudde Klesjen (Td.: Eug. Bauler)
- Ons Stât Letzeburg: fir eng Gesangstömm mat Klave'erbeglêdong (Td.: Guillaume Thoss) (1963 komp.)
- Un d'Chrëschtkendchen
- Vereinslidd vun der J.E.C. (Td.: Willy Goergen)
4. Sammlungen (von Liedern oder Chorwerken)
- Patrick Colombo (Hrsg.): O Du do uewen, deem séng Hand: eng Auswiel vu Lidder fir den Nationalfeierdag a patriotesch Feieren an der Kierch vu Lëtzebuerger Komponisten / zesummegestallt aus den Archive vum Dokumentatiounszentrum vum Piusverband fir d'Choralle vum Piusverband vum Patrick Colombo, Union St-Pie X, Luxemburg 2015.
- Ders. (Hrsg.): Schau, Heil'ger Apostel: eng Ausiwel vun Hellegelidder vu Lëtzebuerger Komponisten. Consolatrix afflictorum: eng Ausiwel vu Muttergotteslidder vu vu Lëtzebuerger Komponisten, Band 2 / zesummegestallt aus den Archive vum Dokumentatiounszentrum vum Piusverband fir d'Choralle vum Piusverband vum Patrick Colombo, Union St-Pie X, Luxemburg 2014.
5. Bearbeitungen
- D'Letzeburger Land (komp. und Td.: Dicks) 1963 arr. für drei gleiche Stimmen
- D'Pierle vum Daa… (komp. und Td.: Dicks) 1970 arr.
- Et maintenant (komp. Gilbert Bécaud; Td.: Pierre Delanoë) 1973 arr.
- Kiewerlénk komm! (komp. und Td.: Dicks) für 3 gleiche Stimmen
- L’amour de moy …: chanson française du XVIe siècle (Dédicace : Hommage à M. le prof. Edouard Weber Luxembourg) für vierst. gem. Chor
- Love story (komp. Francis Lay; Td.: Carl Sigman) (1975 arr.)
- Mîr si glécklech …
- Ons Hémecht (komp. J.-A. Zinnen; Td.: Michel Lentz) (1974 arr.)
- Onst Land iwer alles (komp. G. Kahnt; Td.: Michel Lentz) (1963 arr.) für drei gleiche Stimmen
- Speak softly love (komp. Nino Rota; Td.: Larry Kusik) (1975 arr.)
- Trei! (komp./Td.: Madeleine Marson-Steichen) (1975 arr.) für Chor
- U Letzeburg (komp. Jean-Pierre Beicht; Td.: Siggy vu Letzeburg) (1975 arr.)
- Wât d'Hémecht ass (komp. Edmond Lentz; Td.: Michel Lentz) für 3 gleiche Stimmen
- Wilhelmus: âl nidderlännesch Weis (Dédicace: S.K.A. dêm Grand-Duc Jean vu Letzeburg zu séngem 55. Geburtsdâg) für vierst. gem. Chor
- Zu Arel op der Knippchen (alt letzeburger Vollékslidd) für drei gleiche Stimmen (arr. 1963)
- Stille Nacht, heilige Nacht! (komp. Franz Gruber; Td.: J. Mohr)
6. Werke mit unbekannter Besetzung
- An den Mond (Td.: Christoph Klausener)
- Caecilia (Td.: Joseph Scholtes)
- D'Briedemësser Lidd (Td.: J. P. Kirchen) (arr. Gaston Konrath)
- D'Lidd vum Walfer Ouschterhues (Td.: Lex Jacoby) (1956 komp.)
- D'Musel op an of
- D'Wormer Wäistuff (Jos Scholtes, Julien Hoffmann)
- De Reisleck (Td.: Joseph Scholtes)
- Deen Alen (Td.: Tony Bastian)
- Dem Ohner Palmberg (Td.: Joseph Scholtes)
- Dic pias (Td.: Leon Thyes)
- Domine salvum fac
- E klengt le'ft Land (Td.: Goergen)
- Exaudi nos
- Gebet
- Haalt fest (Td.: Michel Lentz)
- Les sacrifiés (komp. Julien Hoffmann, André Kettenhofen)
- Lëtzebuerg, héich (Td.: Julien Hoffmann)
- Mäi Piano (Td.: Madeleine Marson Steichen)
- Magnificat
- Marche Grand-Duc Henri
- Mirr Cliarrwer (Td.: Joseph Scholtes)
- O Maria, hëllef ons (W. Goergen/Julien Hoffmann)
- Pèlerinage à Notre-Dame de Luxembourg
- Picadilly à la briedemess
- Saint Martin o saint pontifie
- So in fremder Stadt verloren (Christoph Klausener)
- Tambower Gefangene Lidd (Td.: André Kettenhofen)
- Un d'Grande Duchesse Charlotte (Td.: Joseph Scholtes)
7. Sonstiges: Werke für eine Singstimme
- Léif Consolatrix
- Un d'Chröschtkennchen (Dédicace: Ménge le'we Könnercher Yannchen a Julchen op dât allerhierzlechst zo'erkannt) (ca. 1960 komp.)
- St. Michaèlslidd (Dédicace: Dem Här Dèchen vun Dominikaner, dem Här Jacques Schmit, respektvoll zo'erkannt) (Td.: Siggy vu Letzeburg) (1961 komp.)
- Zu Ehren des Hl. Judas Thaddäus (Td.: Lucien Schaack) (ca. 1960 komp.)
Quellenverzeichnis
1. Gedruckte Quellen
Hausemer, Georges: Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A-Z, Luxemburg 2006, S. 176.
Jour des mères 1952: grand concert vocal en l’honneur de la « Fête des Mères » organisé par la Société chorale royale grand-ducale « Sang a Klang » Luxembourg-Pfaffenthal samedi, le 7 juin 1952 à 20,45 heures, au kiosque de la Place d’Armes, sous la direction de M. Julien Hoffmann, Sang a Klang, Luxemburg 1952.
Ons Stad Lëtzebuerg (1963), in: Die Stadt Luxemburg: Dichtung – Malerei – Musik, Impr. Centrale, Luxemburg 2017, S. 308-309.
Wagner, Guy: Luxemburger Komponisten heute, Echternach, Luxemburg 1986, S. 55-56.
2. Internet
https://a-z.lu (7/2019); Online-Katalog bzw. Metasuchmaschine des luxemburgischen Bibliotheksnetzwerks
www.eluxemburgensia.lu (7/2019); Zeitungen- und Zeitschriften-Datenbank der Luxemburgischen Nationalbibliothek
https://lb.wikipedia.org/wiki/Julien_Hoffmann (7/2019)
3. Archive/Bibliotheken
BnL
CNL: Fotosammlung Wolfgang Osterheld (CNL WO-23); Collection Photos (CNL C-003); Fonds Lex Jacoby (CNL L-396; I.8.2); Fonds Eugène Bauler (CNL L-283); Fonds Pir Kremer (CNL L-406; I.1.8)
Aufnahmen
1. Diskografie
Historische RTL-Aufnahmen des Komponisten (im CNA): Cantate vum Feschmart (1961); De Kanarievillchen (1965); Ons Stad Letzebuerg (1965); Letzebuerger Handwierkerlidd (1966); Judd mat Gaardebounen (1967).
Lëtzebuerger Kannerkéier sange Lëtzebuerger Krëschtliedder/Supervisioun: Germaine Schuller-Koch; Orchestr. A Progr.: Patrick Hartert, Ed. UGDA, Luxemburg 1990.
Ihr Hirten, erwacht! Yannchen Hoffmann & Carlo Hartmann singen Lieder zur Weihnacht, Yannchen Hoffmann, Carlo Hartmann, Luxemburg 1999.
Phosphoris a Phosphorama/Union Grand-Duc Adolphe, UGDA, Luxemburg 1999.
Musique sacrée luxembourgeoise: Cathédrale Notre-Dame de Luxembourg, 31 mai 2000, Radio Classique Bergem, Bergem 2000.
Fanfare Royale Grand-Ducale Lëtzebuerg: 1852-2002, Fanfare royale grand-ducale, Luxemburg 2002.
Op der Plëss: Volume 1/Eis Militär Musek, Linster Studios, Frisange 2002.
Mislerowend: op der Wormer Köppchen, Chorale grand-ducale Ste Cécile Wormeldange, Luxemburg 2006.
Luxembourg in tunes …: … and a well-tuned Luxembourg, Solistes européens, Luxemburg 2007.
Méditations, Musica Sacra, Luxemburg 2008.
O Mamm, léif Mamm, Linster Studios, Frisange 2010.
Patrona civitatis: 1666-2016, Maîtrise de la Cathédrale, Luxemburg 2016.
100e anniversaire: Chorale Paroissiale Sainte Cécile Pétange, Chorale Sainte Cécile, Pétange 2016.
Historische RTL-Aufnahmen des Dirigenten (im CNA): Aus der Kannerzait (1960); D'Mammelidd (1960); Eng Mamm: Enk as meng Kummer (1960); O sid getreischt (1960); Schlofliddchen (1960); Cantate vum Feschmart (1961); De Kanarievillchen (1965); Ons Stad Letzebuerg (1965); Wat d'Hemecht as (1965); Letzebuerger Handwierkerlidd (1966); Amalia: Les enfants de Luxembourg (1970); Feschmaart: Une fleur au chapeau (1970); Peitrus: odi et amo (1970); Rout breck: Si tous les gars (1970); Schlassbreck: D'Letzeburger Land (1970)
2. Filmografie
Kolléisch in Concert, Athénée, Luxemburg 2008.
5Vgl. Luxemburger Wort vom 11.7.1949, S. 4.
5Vgl. D'Unio'n vom 17.2.1948, S. 4.
5Vgl. Guy Wagner: Luxemburger Komponisten heute, Echternach, Luxemburg 1986, S. 55.
6Vgl. https://lb.wikipedia.org/wiki/Julien_Hoffmann (7/2019).
8Vgl. Luxemburger Wort vom 10.9.1949, S. 4.
9Vgl. Luxemburger Wort vom 21.1.1950, S. 13.
12Vgl. Luxemburger Wort vom 6.6.1950, S. 5.
15Vgl. Luxemburger Wort vom 29.11.1950, S. 4.
18Vgl. Jour des mères 1952: grand concert vocal en l’honneur de la « Fête des Mères » organisé par la Société chorale royale grand-ducale « Sang a Klang » Luxembourg-Pfaffenthal samedi, le 7 juin 1952 à 20,45 heures, au kiosque de la Place d’Armes, sous la direction de M. Julien Hoffmann, Sang a Klang, Luxemburg 1952.
21Luxemburger Wort vom 6.6.1950, S. 5.
22d'Letzeburger Land vom 24.3.1967, S. 6.